รอบรู้เรื่องอาหารสุขภาพกับสมอง

ดร.เอกราช บำรุงพืชน์
ชมรมโภชนวิทยามหิดล

ไลฟ์สไตล์การใช้ชีวิตที่รีบเร่งของหนุ่มสาวคนเมืองในยุคนี้มีแต่เรื่องแข่งขันกันเช้ายันค่ำ แข่งกับเวลา แข่งกับจราจรที่คับคั่ง แข่งกับเพื่อนร่วมงาน ฯลฯ ซึ่งแน่นอนว่าไม่ใช่ร่างกายเท่านั้นที่ถูกใช้งานหนัก แต่สมองก็ต้องทำงานหนักตามไปด้วยเช่นกัน จนบางครั้งอาจทำให้ความคิดและความจำไม่โลดแล่น

“สมอง” จึงจำเป็นต้องได้รับสารอาหารอย่างเหมาะสมและเพียงพอ ซึ่งสารอาหารที่มีผลต่อสมองมีอยู่หลายชนิด ไม่ว่าจะเป็นกรดไขมันที่ช่วยสร้างเซลล์ประสาทในการรับรู้ กรดอะมิโนจากโปรตีนที่ใช้ในการสร้างสารสื่อประสาทซึ่งทำหน้าที่ถ่ายทอดข้อมูลระหว่างเซลล์ประสาท กลูโคสจากคาร์โบไฮเดรตที่จะเป็นเชื้อเพลิงที่สำคัญให้แก่สมองในการสร้างพลังงาน ตลอดจนสารต้านอนุมูลอิสระที่ได้จากผัก ผลไม้ ซึ่งจะช่วยป้องกันเซลล์จากการถูกทำลาย

หนึ่งในอาหารสุขภาพ หรือ อาหารฟังก์ชั่นที่มีงานวิจัยทางด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพสนับสนุนกว่า 20 งานวิจัยว่า มีผลต่อสุขภาพและการทำงานของสมอง คือ “ซุปไก่สกัด” เริ่มจากการศึกษาของ ดร. Yang และคณะ ในปี 2539 ได้ศึกษาถึงผลของซุปไก่สกัดต่อความเสียหายของขบวนการเผาผลาญน้ำตาลกลูโคสที่เกิดจากความเครียด พบว่า ซุปไก่สกัดสามารถลดความเครียด ช่วยป้องกันความเสียหายของขบวนการเผาผลาญน้ำตาลกลูโคสได้ ซึ่งอาจเนื่องมาจากในซุปไก่สกัด มีสารอาหารบางตัวที่มีคุณสมบัติในการต้านอนุมูลอิสระ ช่วยลดความเสียหายของร่างกายจากความเครียดได้

ในปีเดียวกันนี้ ดร. Nagai และคณะ ได้วิจัยถึงผลของซุปไก่สกัดต่อความเหนื่อยล้าของสมอง พบว่ากลุ่มที่ดื่มซุปไก่สกัดมีประสิทธิภาพในการใช้สมองเพิ่มขึ้น และมีอาการเหนื่อยล้าจากการทำงานน้อยลง และยังมีรายงานผลการวิจัยจากการประชุมวิชาการของสมาคมนักกำหนดอาหารแห่งสหรัฐอเมริกาประจำปี 2544 พบว่า กลุ่มที่ดื่มซุปไก่สกัดมีคลื่นอัลฟาภายในสมองเพิ่มขึ้น ซึ่งคลื่นนี้แสดงถึงความมีสมาธิและความสงบในจิตใจ ดังนั้นซุปไก่สกัดจึงมีผลต่อการทำงานของระบบประสาทและสมอง

นอกจากนี้ยังมีการศึกษาของ ศ.นพ. Azhar และคณะ ปี 2544 พบว่า ปริมาณโปรตีนและกรดอะมิโนที่พบมากในซุปไก่สกัดยังมีส่วนช่วยเสริมประสิทธิภาพการรักษาทางจิตเวชของผู้ป่วยที่มีความวิตกกังวลด้วย และการศึกษาในปี 2546 โดยคัดเลือกอาสาสมัครนักศึกษาแพทย์ ที่มีสุขภาพดี แต่มีความวิตกกังวลสูง ให้ทำแบบทดสอบต่างๆ ทั้งก่อนดื่มซุปไก่สกัดและหลังจากดื่มซุปไก่สกัดทุกเช้า พบว่า หลังดื่มซุปไก่สกัดอาสาสมัครทำคะแนนดีขึ้นทุกประเภท จากผลการวิจัยจึงพอสรุปได้ว่า ซุปไก่สกัดอาจมีผลเพิ่มระบบการทำงานของเซโรโทนิน ทำให้ลดความวิตกกังวล เพิ่มความตื่นตัวและเพิ่มสมาธิในการทดสอบ และปี 2551 ศ.นพ. Azhar และคณะ ยังได้ศึกษาถึงผลของซุปไก่สกัดต่อภาวะเครียดและความจำในอาสาสมัครที่เป็นนักศึกษาทั้งชายและหญิง พบว่านักศึกษาที่ดื่มซุปไก่สกัดจะมีความสามารถในการจดจำดีกว่าผู้ที่ดื่มซุปหลอกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เมื่อเปรียบเทียบก่อนและหลังดื่ม

ล่าสุดปี 2554 นี้ ในงานประชุมโภชนาการนานาชาติของเอเชีย ครั้งที่ 9 ดร.Paramjeet และคณะ ได้ค้นพบว่า สารเปปไทด์ในซุปไก่สกัด ที่เรียกว่า “สารโปรเบปทิเจน (ProBeptigenTM)” มีส่วนช่วยในการรักษาระดับของสารสื่อประสาทที่มี่ชื่อว่า ซีโรโทนิน ซึ่งเป็นสารสื่อประสาทที่ทำงานเกี่ยวกับการควบคุมอารมณ์ และความเครียด อย่างเหมาะสม โดยนักวิทยาศาสตร์ได้ค้นพบว่า สารชนิดนี้มีส่วนช่วยในการต่อต้านความเครียดและเพิ่มประสิทธิภาพในการเรียนรู้และจดจำของสมอง

แม้จะมีผลการวิจัยหลายๆฉบับที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพให้ผลตรงกันถึงประสิทธิภาพของซุปไก่ต่อการทำงานของสมอง แต่นักวิจัยในหลายๆ แขนงก็ยังคงดำเนินการศึกษาต่อไป เพื่อศึกษากลไกการออกฤทธิ์ของซุปไก่ที่มีผลต่อสุขภาพ โดยเฉพาะสมองมากขึ้น อย่างไรก็ตามสิ่งที่เราทุกคนควรปฏิบัติเพื่อให้มีสุขภาพสมองที่ดีคือ พักผ่อนให้เพียงพอ ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ หลีกเลี่ยงสิ่งเสพติดและมลภาวะต่างๆ รวมทั้งการกินอาหารให้หลากหลาย ครบถ้วน พอเหมาะ และการทำจิตใจให้แจ่มใสอยู่เสมอนั่นเอง

ที่มาข้อมูล : บทความลงหนังสือพิมพ์ข่าวสด

ฉบับวันพุธที่ 17 สิงหาคม 2554


<<< back